Sohbet ve muhabbet, kavramsal açıdan baktığımızda, gündelik hayatta birçoğumuz, bu kelimeleri aynı manada kullanırız. Çünkü baktığımızda birbirine çok benzerler. Örnek verecek olursak; “Gel Bir Sohbetini Alalım”, “Gel İki Çift Laf Yapalım”, “Gel İki Muhabbet Edelim” gibi sözleri çok duyarız. Fakat kullandığımız Türkçe o kadar zengindir ki, bu iki kavramın arkasında bambaşka anlamlar çıkar. Temeline baktığımızda her muhabbet bir sohbettir. Fakat her sohbet bir muhabbet asla değildir. Peki efendim bu iki kelimeyi birbirinden ayıran farklar veya özellikler nelerdir?. Gelin hep beraber bu iki kelimeyi birbirinden ayıralım. Hem dünyevi, hem İslami, hem gündelik yaşam, hem de sanal chat siteleri bağlamında dilimiz döndüğünce izahat yapmaya çalışalım.
Buyrun kelimelerin kökenine doğru ilerleyelim. Karşımıza çıkan tabloda sohbet ve muhabbet arasındaki yapısal fark bariz bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Sohbet kelimesinin tanımına dünyevi alemden baktığımızda; Arapça “Birlikte Olmak”, “Arkadaşlık Etmek” kökünden geldiğini görmekteyiz. Yani belirli bir mekanda, belirli veya bazen gelişigüzel konular hakkında insanların bir araya gelerek gerçekleştirdiği fikir alışverişidir. Bu tür sohbetlerde bilgi akışı daima ön plandadır. Yapılan sohbetler mantıksal ve entellektüel zemin barındırabilir.
Muhabbet ise Arapça “hubb” (sevgi,aşk) kökünden türemiştir. Doğrudan “sevgi bağı” olarak mütalaa edilebilir. Yani dünyevi manada muhabbet, konuşulan konudan bağımsız olarak iki insanın yanyana olmaktan duyduğu haz ve kalbi yakınlıktır. Dolayısıyla sohbet akılla, muhabbet ise duyguyla sürdürülür.
İslam kültüründe, medeniyetinde ve yaşamında, özellikle Tasavvuf bağlamında bu iki kelimenin maneviyatı çok büyüktür. Yüce peygamberimiz Hz.Muhammed Mustafa (S.A.V.) himayesinde yetişen, pişen ilk nesle bu yüzden “Sahabe” yani sohbet arkadaşları denmiştir. Dini açıdan baktığımızda sohbet; ilim öğrenmek, marifetullahı ALLAH (C.C.)’ı tanımayı) artırmak ve tefekkür etmek için yapılır. Bir dinleyen ve bir anlatan (mürşid-mürid veya hoca-talebe) ilişkisi vardır.
İslami Açıdan Muhabbet: Tasavvufta muhabbet, kulun Allah’a ve O’nun rızası için yaratılanlara duyduğu ilahi aşkın adıdır (Muhabbetullah). İslami sohbete katılanların kalbinde zamanla bir sıcaklık hasıl olur; işte o sıcaklığın adı muhabbettir. Sohbet bir vesile (araç), muhabbet ise ulaşılan bir makamdır (amaçtır).
Sosyal ilişkilerimizde bu iki kavram, samimiyet derecesine göre rollerini keskin bir şekilde ayırır.
Gündelik Hayatta Sohbet: İş yerindeki bir iş arkadaşınızla, otobüs durağında bekleyen bir yabancıyla ya da bir esnafla “sohbet” edebilirsiniz. Sohbet daha resmi, kurallı ve yüzeysel olabilir. Hava durumundan, ekonomiden veya siyasetten konuşmak bir sohbettir.
Gündelik Hayatta Muhabbet: Sadece çok yakın dostlarla, aileyle ya da eşle yapılır. Muhabbette maskeler düşer, resmiyet kaybolur. Konuşulan konunun bir önemi yoktur; sessizce yan yana oturmak bile bazen en derin muhabbettir. Sohbet mesafelidir, muhabbet ise samimiyetin zirvesidir.
Yukarıdaki konular elbette çok önemlidir. Fakat şu anda bizim asıl izah etmeye çalıştığımız sohbet siteleri bağlamında bu iki kelimeye nasıl bakabiliriz?. Günümüz sanal dünyasında, internet ortamında kurulan bağlar, iletişimler de bu iki kavrama taze bir boyut kazandırmıştır. Sohbet sitelerine ilk girdiğinizde verdiğiniz bir selam, yada yazdığınız bir söz yaptığınız ilk eylemdir. Chat odası içerisinde bulunan kullanıcıların klavye başında birbirlerine selam vermesi, odada konuşulan konulara yazılı sohbet bağlamında katılması ilk “sohbet” aşamasıdır. Genellikle herkese açık olan global kanallarda bilgi, eğlence ve zaman geçirme odaklı sohbetler yapılır.
Fakat buradaki arkadaşlıklar bir ileri seviyeye taşınırsa, yani özel konuşmalara başlanırsa ve kalıcı arkadaşlığa dönüşürse, sanal dilde biz buna “Muhabbet” diyoruz. Yukarıda bahsettiğimiz dünyevi ve İslami açıdan sohbet ve muhabbet konusuna baktığımızda, chat sitelerindeki sohbet, muhabbet kavramı biraz daha yavan kalıyor ne dersiniz?. Çünkü sadece yazılı chat yoluyla anlaşılabilen bir platformda sohbet ve muhabbet kavramının gerçek değeri anlaşılmıyor. Çünkü iki kullanıcının birbirini tanıması, güvenmesi, sonra dertlerini ve iç dünyalarını birbiriyle paylaşması hayli zaman alır ve muhabbet kavramına bir yolculuk başlayabilir.
Neyse sevgili dostlarım konuyu toparlamaya ve bağlamaya çalışalım. Aslında sohbet ve muhabbet konusunda bir kitap bile yazılabilir. Ama, sizleri sıkmamak adına konuyu yüzeysel geçtim. Netice itibariyle sohbet bir eylemdir, muhabbet ise o eylemin maneviyatıdır. Sohbet kelimelerle, sözcüklerle inşa edilir, muhabbet ise duygularla beslenir. Yuvam.net sitesinde seviyeli ve kaliteli bir sohbetle başlayan her ilişkinizin, kalıcı ve samimi bir muhabbete dönüşmesini yüce yaratıcıdan niyaz ve temenni ederim. Sağlıcakla kalın, sakın bizden ayrılmayın.
İlk yorum yazan siz olun.